LİNUX SİSTEM YÖNETİMİ EĞİTİMİ

Sunucu Yönetimi

Bir Linux sunucusu production ortama girdiği anda yeni sorumluluk doğar: çalışma süresi (uptime) garantisi, güvenlik sıkılaştırması, performans takibi, periyodik yedekleme, gerektiğinde felaket kurtarma. Bu görevleri sistematik yönetebilen sistem yöneticisi (sysadmin) modern altyapının vazgeçilmez kadrosudur; yetkin olanın iş pazarında geniş alanı vardır.

Linux Sistem Yönetimi Eğitimi, sunucu yönetiminin profesyonel boyutunu katılımcıya kazandırır. Disk yönetimi (partition, LVM, RAID), dosya sistemleri (ext4, xfs, btrfs), kullanıcı ve grup yönetimi (LDAP entegrasyonu dahil), SSH güvenliği, fail2ban, SELinux/AppArmor, güvenlik duvarı (firewalld, iptables), performans izleme (sar, iostat, vmstat), log analizi, yedekleme stratejileri ve felaket kurtarma planı işlenir.

Linux Sistem Yönetimi Eğitimi, sistem yöneticileri, DevOps mühendisleri, sunucu yönetiminden sorumlu BT ekipleri, hosting servisi sağlayıcıları ve cloud altyapı yöneten profesyoneller için tasarlanmıştır. Eğitim sonunda katılımcı, kritik production sunucularını bağımsız yönetebilen bir sysadmindir.

Ön Koşullar

Linux Sistem Yönetimi Eğitimi için ön koşul, Linux temel ve orta düzey bilgi sahibi olmaktır. Shell scripting ve ağ kavramlarına aşinalık gereklidir.

Kimler Katılmalı

Sistem Yöneticileri: Production sunucularını yönetmek isteyen profesyoneller
DevOps Mühendisleri: Sunucu altyapı bakımı yapan kadrolar
BT Ekipleri: Sunucu yönetiminden sorumlu kurum içi profesyoneller
Hosting Servisi Sağlayıcıları: Birden fazla sunucuyu yöneten teknik kadrolar
Cloud Altyapı Mühendisleri: Bulut tabanlı Linux sistemlerini işleten profesyoneller
Siber Güvenlik Uzmanları: Sistem sertifikasyonu yapan kadrolar
Kritik Production Sistemi Yönetenler: Yüksek uptime gerektiren altyapı sorumluları

Eğitim Yöntemi

Sunum, LVM ve RAID kurulum atölyesi, güvenlik sıkılaştırma egzersizi, performans izleme pratiği, yedekleme stratejisi tasarımı ve katılımcının kendi sunucusu üzerinde uygulama ile yürür.

Kazanımlar

Disk Yönetimi: Partition, LVM, RAID kurulum ve yönetimi
Dosya Sistemleri: ext4, xfs, btrfs seçimi ve yapılandırması
Kullanıcı ve Grup Yönetimi: LDAP entegrasyonu dahil
SSH Güvenliği: Key auth, fail2ban ile saldırı koruması
SELinux/AppArmor: Zorunlu erişim kontrolü
Performans İzleme: sar, iostat, vmstat ile sistem nabzı
Yedekleme ve Felaket Kurtarma: rsync, tar, snapshot stratejileri

Eğitim Süresi

3 Gün (24 Saat). Kurumsal talebe göre 2 günlük yoğun veya 5 günlük detaylı versiyon olarak planlanabilir.

Linux Sistem Yönetimi Eğitimi İçeriği

1. Sistem Yönetiminin Kapsamı

Operasyonel ve stratejik sorumluluk
SLA ve uptime hedefi
Production ve test ortam farkı
Sysadmin günlük rutini

2. Disk ve Bölümleme

MBR ve GPT partition tablosu
fdisk ve parted kullanımı
Mount ve fstab yönetimi
UUID ile kararlı bağlama

3. LVM (Logical Volume Manager)

PV, VG, LV kavramları
Volume genişletme ve daraltma
Snapshot oluşturma
Online disk yönetimi
Felaket senaryolarında LVM

4. RAID Yönetimi

RAID seviyeleri (0, 1, 5, 6, 10)
mdadm ile yazılım RAID
Donanım RAID temelleri
RAID izleme ve uyarı
Diskte arıza anında prosedür

5. Dosya Sistemleri

ext4, xfs, btrfs karşılaştırması
tune2fs ve xfs_admin
Dosya sistemi onarımı (fsck)
Quota yönetimi
Inode ve blok seviyesi

6. Kernel ve Modül Yönetimi

Kernel sürümü ve güncelleme
modprobe ve lsmod
sysctl ile çekirdek parametreleri
GRUB yapılandırması
Boot süreci ve initramfs

7. Kullanıcı ve Yetkilendirme

Kullanıcı politika tasarımı
Parola yaşı ve kalitesi
PAM (Pluggable Authentication)
LDAP ile merkezi yetkilendirme
SSO ve federation temelleri

8. SSH Güvenliği

Key tabanlı yetkilendirme
Port değiştirme ve banner
fail2ban yapılandırması
Multi-factor authentication
SSH bastion host

9. SELinux ve AppArmor

Zorunlu erişim kontrolü mantığı
SELinux mod ve politika
audit2allow ile özelleştirme
AppArmor profil yazımı
Yaygın hata senaryoları

10. Güvenlik Sıkılaştırma

CIS Benchmark uygulama
Gereksiz servisleri kapatma
Sysctl güvenlik parametreleri
Yama yönetimi disiplini
Audit log analizi

11. Firewall ve Ağ Güvenliği

iptables ile zincir tasarımı
nftables modern alternatifi
firewalld zone yapılandırması
Port forwarding senaryoları
VPN ve site-to-site tünel

12. Performans İzleme

top, htop, atop
sar ile geçmiş veri
iostat ve vmstat
perf ile detay analiz
Bottleneck tespit yöntemleri

13. Performans Tuning

I/O scheduler seçimi
Swap stratejisi
Network kernel tuning
tuned profilleri
Uygulama bazlı limit

14. Log Yönetimi ve Merkezi Loglama

journalctl ileri kullanım
rsyslog ile uzak log
logrotate disiplini
ELK Stack temelleri
Log analiz aksiyonu

15. Yedekleme Stratejileri

3-2-1 yedekleme kuralı
rsync ve tar otomasyonu
Snapshot tabanlı yedek
Bulut yedek servisleri
Test geri yükleme prosedürü

16. Felaket Kurtarma

RPO ve RTO hedefleri
Cold, warm, hot site
DR drill yapımı
Veri tutarlılığı doğrulama
Tatbikat dokümantasyonu

17. Otomasyon ve Konfigürasyon Yönetimi

Ansible playbook giriş
Inventory ve role yapısı
Puppet ve Chef alternatifleri
SaltStack tanıtım
Idempotent script yazımı

18. Container ve Sanallaştırma

KVM ve libvirt temelleri
Docker temelleri
Container ile servis dağıtımı
Sanal makine yönetim araçları

19. Monitoring ve Alerting

Nagios, Zabbix temel kurulum
Prometheus ve Grafana
Alert kuralı tasarımı
On-call rotasyonu
İncident response prosedürü

20. Best Practice ve Sertifikasyon

RHCSA ve RHCE müfredatı
LFCS sertifikasyon yolu
Production değişiklik disiplini
Change management
Sürekli iyileştirme kültürü