GENEL METROLOJİ KALİBRASYON EĞİTİMİ

Metrolojinin Temelleri

"Metre" 1875 yılında ilk uluslararası standardına kavuştu. Bugün metre bir çubuğun uzunluğu olarak değil ışığın belli bir sürede aldığı yol olarak tanımlanır. Bu kavramsal yolculuk metrolojinin neden bilim sayıldığını gösterir. Sıradan görünen ölçüm cihazları aslında uluslararası bir izlenebilirlik zincirine bağlıdır; en alttaki kompasla en üstteki BIPM standardı arasında bir ilişki vardır.

Genel Metroloji Kalibrasyon Eğitimi, metrolojinin temel kavramlarını katılımcıya kazandırır. SI birim sistemi (2019 yeni tanımlar), bilimsel-endüstriyel-yasal metroloji ayrımı, izlenebilirlik zinciri, ulusal metroloji enstitüleri (TÜBİTAK UME, BIPM, NIST), kalibrasyon süreci, kalibrasyon sertifikası okuma, uygunluk değerlendirmesi (decision rule), TÜRKAK ve ILAC tanınması işlenir.

Genel Metroloji Kalibrasyon Eğitimi, kalite mühendisleri ve teknisyenleri, kalibrasyon laboratuvarı çalışanları, ölçüm cihazları sorumluları, ISO 9001 ve ISO/IEC 17025 ekipleri için tasarlanmıştır. Eğitim sonunda katılımcı, metroloji disiplini içinde profesyonel düzeyde iletişim kurabilen bir uzmandır.

Ön Koşullar

Genel Metroloji Kalibrasyon Eğitimi için ön koşul yoktur. Kalite veya laboratuvar alanında çalışan tüm profesyoneller katılabilir. Teknik temel ve birim sistemine aşinalık avantajdır.

Kimler Katılmalı

Kalite Mühendisleri ve Teknisyenleri: Ölçüm cihazlarını kalite süreçlerinde kullananlar
Kalibrasyon Laboratuvarı Çalışanları: Sertifika çıkaran teknisyen ve uzmanlar
Ölçüm Cihazları Sorumluları: Şirket içi cihaz envanteri ve kalibrasyon takvimini yöneten profesyoneller
ISO 9001 Kalite Ekipleri: Cihaz izlenebilirliği için sistematik kurmak isteyenler
ISO/IEC 17025 Akreditasyon Yolundaki Laboratuvarlar: Metroloji bilgi temeli edinmek isteyenler
Mühendislik Öğrencileri: Metroloji disiplinine giriş yapan teknik öğrenciler
Üretim Kalite Sorumluları: Kontrol cihazlarının doğruluğundan sorumlu kadrolar

Eğitim Yöntemi

Sunum, kalibrasyon sertifikası okuma egzersizi, izlenebilirlik zinciri çıkarımı, uygunluk değerlendirme atölyesi ve katılımcının kurumundaki ölçüm cihazları üzerinden tartışma ile yürür.

Kazanımlar

SI Birim Sistemi: 2019 yeni tanımlarıyla temel birimlerin felsefesi
Metroloji Ayrımları: Bilimsel, endüstriyel, yasal metroloji çerçeveleri
İzlenebilirlik Zinciri: Kompastan BIPM standardına uzanan referans yolu
Ulusal Metroloji Enstitüleri: TÜBİTAK UME, BIPM, NIST'in rolü
Kalibrasyon Süreci: Cihaz hazırlığından sertifikaya kadar tüm adımlar
Sertifika Okuma: Kalibrasyon sertifikasını yorumlayabilme
Uygunluk Değerlendirmesi: Decision rule kavramı ile karar verme

Eğitim Süresi

2 Gün (16 Saat). Kurumsal talebe göre 1 günlük özet veya 3 günlük uygulamalı versiyon olarak planlanabilir.

Genel Metroloji Kalibrasyon Eğitimi İçeriği

1. Metroloji Tanımı

Metroloji bilimi
Ölçümün önemi
Tarihsel gelişim
Modern metroloji

2. SI Birim Sistemi

Yedi temel birim
2019 yeni tanımlar
Türev birimler
Çarpan ve ön ekler

3. Metroloji Çeşitleri

Bilimsel metroloji
Endüstriyel metroloji
Yasal metroloji
Aralarındaki ilişki

4. İzlenebilirlik

İzlenebilirlik zinciri
Kalibrasyon hiyerarşisi
BIPM ve ulusal enstitüler
Akredite laboratuvar rolü

5. TÜBİTAK UME ve Uluslararası Kuruluşlar

Türkiye Ulusal Metroloji Enstitüsü
BIPM, NIST, PTB
OIML
WELMEC

6. Akreditasyon

TÜRKAK
ILAC ve EA
ISO/IEC 17025
Akreditasyon süreci

7. Kalibrasyon Süreci

Tanım ve amaç
Kalibrasyon prosedürü
Çevre koşulları
Kayıt disiplini

8. Kalibrasyon Cihazları

Referans standart
Çalışma standardı
Cihaz seçimi
Periyodik bakım

9. Kalibrasyon Sertifikası

Sertifika içeriği
Belirsizlik beyanı
Geçerlilik süresi
Sertifikayı okuma

10. Belirsizlik Hesabı Giriş

Ölçüm belirsizliği
Tip A ve Tip B belirsizlik
Genişletilmiş belirsizlik
GUM yaklaşımı

11. Uygunluk Değerlendirmesi

Decision rule
Tolerans ve belirsizlik ilişkisi
Risk paylaşımı
JCGM 106 rehberi

12. Kalibrasyon Aralığı

Aralık belirleme yöntemleri
Geçmiş veriye göre revizyon
Kritik cihaz aralığı
Doğrulama kontrolleri

13. Doğrulama ve Ara Kontrol

Doğrulama tanımı
Ara kontrol prosedürü
Kalibrasyon aralığını koruma
Kontrol grafikleri

14. ISO 9001 ve IATF 16949 Kapsamı

Cihaz envanteri
Kalibrasyon takvimi
İç denetim
Düzeltici aksiyon

15. Yasal Metroloji

Ticari ölçü aletleri
Damga ve muayene
Sanayi Bakanlığı denetimi
Yasal sonuçlar
Kurumsal metroloji yönetimi